چطور رقابت سالم را به دانش‌آموزان آموزش دهیم؟

رقابت سالم تنها در پیروزی یا باخت خلاصه نمی‌شود، بلکه به معنای یادگیری سخت‌کوشی و نترسیدن از شکست است.

رقابت سالم به بچه‌ها همدلی، خودباوری، عزت نفس و سخت‌کوشی می‌بخشد. در رقابت سالم بچه‌ها به این باور می‌رسند که همه برای بهترین بودن تلاش خود را می‌کنند. اما ایجاد چنین ویژگی‌هایی در کودکان احتیاج به تمرین و راهنمایی والدین و معلمان دارد.

0 335

رقابت در مدرسه یک عنصر اساسی در زندگی تحصیلی دانش‌آموزان است. بودن در این رقابت برای هر دانش‌آموزی ضروری است زیرا رابطه مستقمی با بالارفتن انگیزه درس خواندن و به موفقیت رسیدن آن‌ها دارد. رقابت سالم دانش‌آموزان را برای رسیدن به اهداف بزرگ در زندگیشان آماده می‌کند و ترس از شکست خوردن را در آن‌ها از بین می‌برد.

در دنیای دانش‌آموزان امروزی به خصوص دانش‌آموزان متوسطه اول و دوم، به راحتی علاقه به درس و مدرسه تحت الشعاع مسائل دیگر قرار می‌گیرد و به حاشیه می‌رود. درگیری‌های ذهنی دوران بلوغ باعث می‌شود خیلی از نوجوانان در کلاس باشند اما ذهنشان در کلاس حضور نداشته باشد. ایجاد رقابت سالم بین دانش‌آموزان یکی از بهترین راه‌های جلب توجه آن‌ها به کلاس و همینطور علاقه‌مند کردنشان به درس است. در ادامه تفاوت بین رقابت سالم و ناسالم را شرح می‌دهیم و راه‌هایی را به والدین پیشنهاد می‌دهیم تا از آن طریق داشتن رقابت سالم را به فرزندانشان آموزش دهند.

کدام رقابت سالم است و کدام ناسالم؟

در رقابت سالم دانش‌آموزان تشویق می‌شوند که خود را بهتر از قبل کنند و برای اهدافشان سخت تلاش کنند. نکته مهمی که در رقابت سالم وجود دارد اینست که دانش‌آموزان نحوه مواجهه با شکست را یاد می‌گیرند و برای رسیدن به این ویژگی ضروری است که شکست را تجربه کنند.

والدین و معلمان باید اجازه بدهند تا دانش‌آموز شکست بخورد سپس راه تلاش دوباره را به او یاد بدهند. پس لازم نیست والدین بیش از حد به فرزندشان کمک کنند که او یا اصلا شکست نخورد یا سختی و فشار شکست خوردن را تجربه نکند.

وقتی معلمان دانش‌آموزان را به چند گروه تقسیم‌بندی می‌کنند و رقابت را بین گروه‌ها شکل می‌دهند، دانش‌آموزان مشارکت و کارگروهی را یاد می‌گیرند و دوستی و همدلی بینشان بیشتر می‌شود.

از طرف دیگر در رقابت ناسالم دانش‌آموز همیشه به پیروزی فکر می‌کند. معلمان و والدین به آن‌ها فشار می‌آورند که به جای سرگرم شدن و یادگیری بیشتر، همیشه در رقابت با همکلاسی‌های خود برنده باشند. رقابت ناسالم به معنای درهم شکستن دیگران و برنده شدن به هر قیمتی است.

در یک رقابت ناسالم دانش‌آموزان مشاجره دارند و نسبت به هم زورگویی می‌کنند و همین عوامل باعث ترس از شکست در برخی از آن‌ها می‌شود. ترس از شکست افراد را از تلاش کردن بازمی‌دارد و باعث می‌شود بدون تلاش عقب نشینی کنند و از درس و مدرسه دلزده شوند.

یک رقابت سالم چه مزایایی برای فرزند شما دارد؟

  • رقابت سالم مهارت‌های دانش‌آموزان را بالا می‌برد؛
  • دانش‌آموزان تکنیک‌های جدید و موارد دیگری مانند کار تیمی، نوآوری، خلاقیت و داشتن نگرش مثبت را می‌آموزند؛
  • دانش‌آموزان مهارت حل مسئله را می‌آموزند؛
  • از تفریح و سرگرمی لذت می‌برند؛
  • اعتماد به نفس و خودباوری سالم در دانش‌آموزان شکل می‌گیرد؛
  • به روحیه تلاشگری و سخت‌کوشی و جنگیدن برای اهداف بزرگ می‌رسند؛

والدین چطور به فرزندانشان رقابت کردن را می‌آموزند؟

بسیاری از والدین فرزندان خود را با دیگران مقایسه می‌کنند و به آن‌ها می‌گویند: “از فلانی یادبگیرد” اما متاسفانه این روش صحیحی برای ایجاد انگیزه در آن‌ها نیست. فرزند شما ممکن است با دیگران متفاوت باشد، زیرا او از ویژگی‌ها یا استعدادهای منحصر به خودش برخوردار است و قرار نیست شبیه دیگران باشد.

بنابراین همیشه قدر فرزند خود را بدانید که او را مجبور به پیروزی نکنید زیرا تنها پیروزی هدف نیست، هدف یادگیری مهارت‌ها و فنون جدید و قرارگیری در مسیر درست است. مسیر درست مسیری است که فرزند شما در آن استعداد دارد و می‌تواند در آن زمینه موفقیت کسب کند.

برای اطلاعات بیشتر مقاله درمورد توجه به استعداد فرزندتان مقاله‌ی “چطور استعدادهای فرزندمان را کشف کنیم و آن‌ها را پرورش دهیم؟” را بخوانید.

در ادامه به مواردی اشاره می‌کنیم که والدین با رعایت آن‌ها می‌توانند رقابت سالم را به فرزند خود بیاموزند.

1. جایگاه اول موقتی است؛

هر از چندگاهی به فرزندتان یادآوری کنید که بدون توجه به عملکردش همیشه یک نفر بهتر از او هست و یک نفر بدتر از او. برای فرزندتان توضیح دهید که رتبه اول یک جایگاه موقتی است. به این معنی که همیشه یک جایگاهی بالاتر از جایگاه فعلی او وجود دارد و اگر بخواهد همیشه اول باشد، همیشه در حال جنگیدن است و موقعی می‌رسد که از جنگیدن خسته می‌شود.

پس بهتر است در درجه اول آرامش داشته باشد و برای خودش هدف تعیین کند، هدفی که با توانایی‌ها و استعدادهای او همخوانی دارد و سعی کند در رسیدن به آن هدف موفق باشد.

2. قدرت تحسین دیگران؛

به فرزند خود بیاموزید که در همه حال توانایی‌های دیگران را ببیند، آن‌ها را تحسین کند و برایشان آرزوی موفقیت کند. بدین ترتیب از بوجود آمدن حس حسادت در آن‌ها جلوگیری کنید. آن‌ها وقتی بدانند که توانایی‌های آدم‌ها متفاوت است چه در رقابت با همکلاسی‌هایشان برنده باشند چه نباشند، از دیدن موفقیت دیگران ناراحت نمی‌شوند.

3. اول باید در رقابت با خودش پیروز شود؛

وقتی فرزند شما اعتماد‌به‌نفس پایینی دارد در ابتدا باید او را وارد رقابت با خودش کنید؛ بدین ترتیب که او را تشویق کنید و عملکردش را با عملکرد گذشته‌اش مقایسه کنید و پیشرفتش را نشانش دهید. این دقیقا تکنیکی است که یک معلم خصوصی هوشمند بکار می‌برد.

شاید والدین آنقدر وقت نداشته باشند که چنین آموزش‌هایی را کاملا به فرزندشان ارائه دهند، آن‌ها می‌توانند برای فرزندشان معلم خصوصی بگیرند، این معلم اعتماد‌به‌نفس فرزند شما را با نشان دادن پیشرفتش به او بالا می‌برد و کم کم او را وارد رقابت سالم با همکلاسی‌هایش می‌کند.

4. اجازه ندهید همه تخم مرغ‌هایش را در یک سبد قرار دهد؛

اگر فرزند شما در زمینه درسی و در کلاس و مدرسه بهترین است، او را وارد رقابت‌های دیگر کنید، به عنوان مثال او را در کلاس ورزشی یا هنری که به آن علاقه دارد ثبت نام کنید تا در آنجا هم در درجه اول با خودش و در درجه دوم با دیگر همکلاسی‌هایش رقابت کند و به موفقیت برسد.

توجه داشته باشید که حتما باید رشته‌ی ورزشی و هنری که خودش دوست دارد و در آن مستعد است را انتخاب کنید. متاسفانه برخی از والدین به صورت ناخودآگاه علایق خود را به فرزندشان تحمیل می‌کنند، مثلا اگر خودشان به رشته شنا علاقه دارند و هیچوقت نتوانسته‌اند در آن موفق شوند، فرزندشان را به سمت یادگیری شنا سوق می‌دهند.

اگر فرزند شما در کلاس و مدرسه بهترین اس؛ او را وارد رقابت‌های دیگر مانند یک کلاس ورزشی یا هنری بکنید. تا در آنجا هم در درجه اول با خودش و در درجه دوم با دیگر همکلاسی‌هایش رقابت کند و به موفقیت برسد.5. هنگام بازی با او رقبای قدری باشید؛

بازی کردن با کودکان یکی از موقعیت‌هایی است که فرصت آموزش‌ مهارت‌های زیادی را به والدین می‌دهد، برای اینکه رقابت کردن را به کودک خود بیاموزید نباید در بازی با او همیشه شکست بخورید حتی اگر او از برنده شدن شما ناراحت می‌شود و اشک می‌ریزد، می توانید با شوخی و خنده فشاری که روی او هست را کمتر کنید و او را برای تلاش دوباره تشویق کنید. ازین طریق ترس از شکست را در فرزندتان از بین می‌برید.

سخن پایانی

به فرزندان خود بیاموزید “پیروزی” و “شکست” تنها کلمه هستند، چیزی که نهایتاً ارزشمند است شیوه تلاش کردن آن‌ها و دستاوردهای فردی و جمعی است که دارند. سعی کنید از همان کودکی فرزندانتان را وارد فضاهای رقابتی سالم کنید و به آن‌ها یاد بدهید که در هر زمینه‌ای اول باشند، همیشه جایگاهی بالاتر از آن‌ها وجود دارد پس بهتر است هدفشان را متناسب با استعداد و علایق خود تعیین کنند و از روند تلاش کردن و دستاوردهایی که در مسیر به دست می‌آورند، لذت ببرند.

✒️ عملکرد فرزند شما در رقابت با همکلاسی‌هایش چگونه است؟
شما برای تقویت حس رقابت‌جویی او چه کارهایی انجام می‌دهید؟
آیا توانسته‌اید رقابت سالم را به فرزندتان آموزش دهید؟
به نظر شما مدرسه و معلمان دانش‌آموزان را وارد رقابت سالم می‌کنند یا ناسالم؟
نظرات و تجربیات خود را با ما و دیگر خوانندگان مقاله درمیان بگذارید.

منابع:

IMPORTANCE OF HEALTHY COMPETITION IN SCHOOL
Teaching Healthy Competition
6Ways to Encourage Healthy Competition in Kids

نظر شما درباره این مطلب چیست؟

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.